پژوهشگر ایرانی در وین با بلاکچین به جنگ بیاعتمادی در انرژی رفت
پژوهشگر ایرانی در وین با بلاکچین به جنگ بیاعتمادی در انرژی رفت
دکتر جواد واشقانی فراهانی و نوآوری جهانی در ثبت شفاف انرژی خورشیدی
پژوهشگر ایرانی در وین با بلاکچین به جنگ بیاعتمادی در انرژی رفت در روزگاری که «اعتماد به دادهها» به یکی از مهمترین چالشهای جهانی تبدیل شده است،
یک پژوهشگر ایرانی در قلب اروپا موفق شده راهحلی فناورانه برای بازآفرینی اعتماد در صنعت انرژی ارائه دهد.
دکتر جواد واشقانی فراهانی (Javad Vasheghani Farahani)، پژوهشگر دکتری دانشگاه Modul University Vienna در اتریش،
با استفاده از فناوری بلاکچین (Blockchain) و اینترنت اشیا (IoT) سیستمی طراحی کرده است که دادههای تولید انرژی خورشیدی را بهصورت امن، غیرقابل تغییر و شفاف ثبت میکند —
پژوهشی که بهتازگی در ژورنال بینالمللی Sustainability (MDPI) منتشر شده و بازتاب گستردهای در محافل علمی و صنعتی جهان داشته است.
از ایران تا وین؛ مسیری برای شفافیت انرژی
جواد واشقانی فراهانی، که در محافل علمی بینالمللی با نام Jay Hani نیز شناخته میشود،
از همان آغاز پژوهشهایش به دنبال پاسخ به یک پرسش ساده اما اساسی بود:
چگونه میتوان به دادههای انرژی اعتماد کرد؟
او در پروژهی خود ثابت کرده است که اعتماد نیازی به واسطه ندارد، وقتی فناوری خودش حافظ صداقت باشد.
پاسخ او به این مسئله، ترکیبی هوشمند از سه حوزه است: بلاکچین، IoT و محاسبات لبه (Edge Computing).
معرفی پژوهش: ثبت انرژی خورشیدی با بلاکچین
در پژوهش منتشرشده در مجلهی Sustainability، دکتر واشقانی فراهانی سیستمی معرفی میکند با عنوان:
“A Sustainability Assessment of a Blockchain-Secured Solar Energy Logger for Edge IoT Environments”
این سامانه، دادههای لحظهای پنلهای خورشیدی — از جمله ولتاژ، جریان و توان خروجی — را بهوسیلهی حسگر INA219 اندازهگیری میکند،
سپس دادهها توسط دستگاه Raspberry Pi 4B پردازش و هش میشوند،
در قالب ساختار Merkle Tree فشرده میگردند،
و در نهایت، هش نهایی در بلاکچین Ethereum Proof-of-Stake (Sepolia) ثبت میشود.
این فرآیند، ثبت دادههایی کاملاً امن، غیرقابل تغییر و دائمی را تضمین میکند —
مدلی که میتواند بهسرعت جایگزین سیستمهای ابری سنتی در صنعت انرژی شود.
نتایج فنی و عملکرد واقعی
در آزمایشی ۱۳۵ ساعته، سیستم طراحیشده توانست ۱۰٬۲۶۸ رکورد انرژی را با موفقیت ثبت و در بلاکچین ذخیره کند.
نتایج کلیدی پژوهش:
۱۳۰ بسته مرکل (Merkle Batch) ثبتشده در زنجیره.
بدون از دست رفتن هیچ دادهای.
مصرف CPU کمتر از ۰.۰۲٪.
مصرف انرژی کل سامانه تنها ۰.۸۱۸ kWh.
انتشار CO₂ کمتر از ۰.۱۷ کیلوگرم.
هزینه کل ثبت دادهها: حدود ۱۲۸ یورو.
این نتایج ثابت میکند که میتوان بلاکچین را بهصورت پایدار، کمهزینه و واقعی در مدیریت انرژی به کار گرفت —
چیزی که تا پیش از این، بیشتر در حد تئوری باقی مانده بود.
چرا این پژوهش مهم است؟
تا چند سال پیش، بلاکچین بهعنوان فناوری رمزارزها شناخته میشد و منتقدان آن را بهخاطر مصرف بالای انرژی زیر سؤال میبردند.
اما دکتر واشقانی فراهانی در پژوهش خود نشان داده است که با استفاده از مدل Proof-of-Stake (PoS) میتوان بلاکچینی سبز، کممصرف و سازگار با محیطزیست داشت.
او میگوید:
«اگر بتوانیم اعتماد را با انرژی پاک ترکیب کنیم، نهتنها دادهها، بلکه زمین را هم نجات خواهیم داد.»
این پژوهش، نقطهی تلاقی فناوری و اخلاق زیستمحیطی است —
جایی که بلاکچین به ابزاری برای حفظ زمین تبدیل میشود، نه تهدیدی برای آن.
کاربردهای صنعتی و ملی
پژوهش جواد واشقانی فراهانی از سطح آزمایشگاهی فراتر رفته و میتواند بهطور مستقیم در صنعت انرژی به کار رود.
کاربردهای کلیدی این فناوری:
ثبت شفاف دادههای نیروگاههای خورشیدی در بلاکچین؛
جلوگیری از فساد، خطا و دستکاری داده؛
ایجاد زیرساخت اعتماد برای سرمایهگذاران خارجی؛
خودکارسازی صدور گواهی انرژی سبز (Green Certificates)؛
و ایجاد پایهای برای «بازار انرژی دیجیتال» در ایران.
با توجه به پتانسیل بالای ایران در انرژی خورشیدی،
این فناوری میتواند نقطهی آغاز انقلاب دیجیتال در صنعت انرژی ایران باشد.
از داده تا سیاستگذاری
پژوهش دکتر واشقانی فراهانی، تنها یک پروژهی فنی نیست —
بلکه نقشهای برای سیاستگذاری آیندهی انرژی بر پایهی شفافیت و اعتماد دیجیتال است.
با استفاده از بلاکچین،
سازمانهای ناظر، شرکتهای برق و دولتها میتوانند تمام دادهها را بهصورت زنده و بدون واسطه مشاهده و تأیید کنند.
در نتیجه، تصمیمگیریهای کلان اقتصادی و زیستمحیطی بر پایهی دادههای واقعی انجام میشود.
مسیر بعدی پژوهش: بلاکچین + هوش مصنوعی
در مرحلهی بعد، دکتر واشقانی فراهانی قصد دارد دادههای جمعآوریشده را با مدلهای یادگیری ماشین (Machine Learning) ترکیب کند.
این ترکیب به او اجازه خواهد داد تا:
نوسانات تولید انرژی را پیشبینی کند،
رفتار مصرفکنندگان را تحلیل نماید،
و تصمیمگیری هوشمند برای شبکههای انرژی (Smart Grid) را ممکن سازد.
او میگوید:
«در آینده، هر واحد انرژی نهفقط تولید، بلکه تحلیل و تصمیمسازی خواهد شد — و بلاکچین ستون اعتماد این فرایند است.»
دعوت به همکاری علمی و پژوهشی
دکتر جواد واشقانی فراهانی (Jay Hani / Javad Vasheghani Farahani)
از تمام دانشجویان، پژوهشگران، اساتید دانشگاه و استارتاپهای فناورانه دعوت میکند تا برای همکاریهای علمی،
مشاوره تحقیقاتی و دریافت فاندهای پژوهشی بینالمللی (EU, FWF, ERC, Horizon Europe) با او در ارتباط باشند.
او آماده است تا به پژوهشگران در مراحل مختلف — از نگارش پروپوزال و طراحی پروژه گرفته تا تحلیل داده و داوری مقاله — کمک کند. www.javadfarahani.com
جمعبندی: بلاکچین، ایران و آیندهی انرژی
پژوهش جواد واشقانی فراهانی نشان میدهد که بلاکچین فقط یک فناوری نیست، بلکه یک فلسفه است —
فلسفهای دربارهی اعتماد، شفافیت و پایداری.
او نه در پی تولید انرژی بیشتر، بلکه در پی ثبت دقیقتر آن است.
چون در جهانی که «داده» همان «قدرت» است،
کسی برنده است که بتواند حقیقت را حفظ کند.
و در این مسیر،
نام یک پژوهشگر ایرانی بیش از همیشه میدرخشد: دکتر جواد واشقانی فراهانی.
این خبر توسط شهروند خبرنگار ارسال شده و صحت آن توسط پایگاه خبری خبریفا رد یا تائید نمی شود |